Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Feestelijk gepeins over de waarde van uw onderneming, in 5 stappen

De Kerstperiode is het geschikte moment om wat losjes te mijmeren over het principe van “bedrijfswaardering”.

Tijdens mijn lange carrière kreeg ik vele malen de vraag van “hoeveel mijn bedrijf wel zou waard zijn”?

Afhankelijk van het geboden business model (starter, kleine onderneming, familiale onderneming), kwam ik tot het besluit dat het standaard antwoord op deze vraag, in vijf stappen is samen te vatten;

  1. Ofwel worden de activa (de zogenaamde “activa deal”), dan wel de aandelen van de onderneming verkocht (de “share deal”).  Deze beide methoden hebben zowel belangrijke voor- als nadelen en vereisen daarom specifieke benaderingen en toepassingen. Een geschikte professionele beoordeling en inschatting van deze methoden, levert vaak een hogere bedrijfswaarde op.
  2. Bij een bedrijfswaardering kunnen slechts drie dingen worden gewaardeerd: goodwill, bedrijfsactiva of onroerend goed.
  3. Correcte financiële cijfers, o.m. jaarcijfers, zijn voor alle tussenkomende partijen essentieel. Deze cijfergegevens, die gebaseerd zijn op het verleden, moeten vaak aanvullend worden toegelicht, o.m. in verband met afwijkende toekomstverwachtingen.
  4. Vraag en aanbod zijn vaak belangrijke waardebepalende elementen.
  5. Een gedegen markt- en concurrentie analyse levert vaak een hogere bedrijfswaarde op.

Bottom line: het waarderen van uw onderneming, al of niet naar aanleiding van een mogelijke koop of verkoop, is zeker geen eenvoudige klus. Laat u tijdig en vakkundig begeleiden.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Wat heeft de CEO van de NMBS te maken met “Linkerkantitis”?

Het loon van de huidige en de toekomstige CEOs van een aantal overheidsbedrijven, zoals Belgacom-Bpost en de NMBS, staat momenteel ter discussie, dus de “C” of kostenzijde ervan.

Dringend tijd om terug te grijpen naar  een quote van John P. Strelecky uit zijn boek “The Big Five for Life”.

John schrijft in dit boek dat “de meeste beslissingen in het leven op simpele rekensommen zijn gebaseerd” (sic), meer bepaald het algoritme C+E<O.

  1. Toevallig staat CEO voor “chief executive officer” (gedelegeerd bestuurder).
  2. De C staat voor COST of kosten.
  3. De E staat voor EFFORT of inspanning.
  4. De O tenslotte staat voor OUTPUT of opbrengst, productie en het resultaat.

De meeste mensen (lees in dit verband vooral het frontpagina artikel van vandaag uit de financiële krant De Tijd “Directeurs Belgacom verdienen dubbele van CEO“) houden zich vooral bezig met de C en de E en kijken zelden naar de O (hallo Johnny Thys, anybody home …?).

Daar de C en de E aan de linkerkant van de bovenvermelde vergelijking staan, lijden dat soort “mensen” aan LINKERKANTITIS.

De moraal van het verhaal voor de huidige en de toekomstige CEOs:

  1. Reken eerst uit of C plus E kleiner is dan O.
  2. Kijk niet enkel naar de E, de inspanning die nodig is voor het bereiken van de O.

Zolang O, de Output, de opbrengst, maar groter is dan C+E is de aanwezigheid van een uitstekende en goed betaalde CEO altijd de moeite waard, dus een goede investering. Het geheel moet immers meer zijn dan de som der delen!

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Moet ik mijn KMO bedrijf (laten) waarderen?

In een reeks thema artikelen over “Overnemen & Overlaten” commentarieert de locale Vlaamse financiële krant “De Tijd” de noodzaak aan professionele begeleiding bij bedrijfswaardering.

Deze behoefte is trouwens meermaals aan bod gekomen in onze Blog rubrieken van de afgelopen maanden.

In een ruimer perspectief, die het regionale karakter ervan ruim overstijgt, wordt deze noodzaak internationaal toegelicht in een aantal uitstekende recente artikelen in “Forbes” en de “Harvard Business Review”.

Vraag is dus of u uw bedrijf professioneel moet laten waarderen?

Het antwoord hierop is JA zeker, immers:

  • zulke oefening maakt deel uit van het traditioneel (defensief) financieringsaspect voor KMOs,
  • doet u het spontaan niet zelf dan zullen anderen het noodgedwongen voor u moeten doen (bv. banken, bij estate planning, etc.),
  • als onderdeel van de voorbereiding van een goed georganiseerd overnameproces,
  • als controlemiddel om na te gaan of uw project van “waarde creatie” nog altijd het goede spoor volgt.

Het “financieringsaspect” zullen wij in een eerstvolgende Blog bijdrage toelichten naar aanleiding van onze deelname aan het KMO-insider (www.kmo-insider.biz) panelgesprek van 21 januari 2014 over de “Financiering van KMOs”.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Hoe begint een ondernemer aan de voorbereiding voor de overdracht van zijn bedrijf?

Wij oriënteren ons al jarenlang op familiale KMO ondernemingen.

Op 14 januari 2014 nemen wij deel aan een panelgesprek over dit gespecialiseerd onderwerp, georganiseerd door KMO-insider (www.kmo-insider.biz).

Hierbij alvast de basisbeginselen ervan die wij onze panelleden nu reeds wensen mee te geven.  Immers, de overdracht van uw bedrijf is een belangrijk proces en omvat 4 grote “waardeverhogende” elementen.

  1. De emotionele-financiële beslissing tot overdracht: waarom wenst u over te dragen, wanneer wenst u over te dragen, aan wie wenst u over te dragen, welke prijs hebt u in gedachten voor de overdracht?
  2. De voorbereiding van de overdracht van het bedrijf: cosmetica, in de positieve en ruime zin van het woord, is hier belangrijk, meer bepaald hoe attractief de over te dragen onderneming wel is.
  3. De economische waardering van het bedrijf.  Noteer in dit verband vooral dat prijs en waarde niet gelijk zijn en dat het opstellen van budgetten en concurrentie analyses zeer belangrijk kunnen zijn.
  4. De overdracht van het bedrijf zelf: het zoeken van mogelijke kopers en de besprekingen en onderhandelingen hiervoor, inclusief de hierbij behorende overeenkomsten.

Deze 4 elementen maken deel uit van ons binnenkort te verschijnen nieuw boek in de KMO TIPS serie “16 Waarde-verhogende tips voor KMOs: van theorie tot toepassing.”

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Een ondernemer moet zijn management team uitbreiden met financiële mensen

Recent namen wij als overname- en waarderingsdeskundige deel aan een panel discussie samen met een aantal collega financiële experten, georganiseerd door KMO-Insider.

Zie het artikel in bijlage KMO-Insider – Panel Finance.pdf

Naar aanleiding van deze boeiende en zeer verhelderende samenkomst, hebben wij vooral de nadruk gelegd op :

  • de macro-economische aspecten van een mogelijke relance,
  • de nood aan professionele financiële begeleiding van en aan KMOs,
  • de behoefte aan een financiële cash flow (geldstroom) planning van deze KMOs,
  • een betere en aangepaste industrie kennis door banken,
  • meer professionalisme van banken tegonover KMOs en vice versa.

In januari 2014 nemen wij weerom deel als deskundige aan een ander panel gesprek, ditmaal met als onderwerp “De overname problematiek en familiale ondernemingen”.

Wij houden u op de hoogte!

Geplaatst in Waarde Creatie

Wat hebben “Il Cavalieire” en Italië te maken met vooruitgang?

In mijn eerdere Blog bijdragen heb ik de accenten gelegd op onze evidente Belgische pijnpunten inzake het spijtige ontbreken van de verspreiding van moderne kennis over de “Waardering van Ondernemingen”.

Samengevat komt mijn vaststelling voor deze tak van sport neer op:

  • een Kerstmarkt mentaliteit (cf. veel lichtjes & glühwein, maar weinig inhoud),
  • lachwekkende, achterhaalde en niet gefundeerde technieken en methoden (is “Schmalenbach” het merk van een Mercedes Oldtimer?),
  • een enorm corporatisme en vooral veel mekkeren (“ik ben een schaap”, zoals Jef Staes zou zeggen).

Niettegenstaande onze Italiaanse Charel “Silvio Berlusconi” zich momenteel in het oog van de storm bevindt, gaat men er in Italië op het vlak van “Bedrijfswaardering” sterk op vooruit.

Getuige de zeer recent gehouden 2de internationale conferentie “CONFERENZA INTERNAZIONALE OIV DI VALUTAZIONE D’AZIENDA”, zie http://goo.gl/i0bMU0.

Op dit congres waren sprekers en organisaties met naam en faam aanwezig, zoals:

  • Christopher Mercer met een bijdrage over “The Integrated Theory of Business Valuation” en
  • Roger Grabowski van Duff & Phelps over “Expected Cash Flows and Valuation”.
  • zie de overige sprekers en bijdragen op de bovenvermelde URL.

Samen hebben zij er een LAP op gegeven, Silvio Stijl of zoals nu recent in Duitsland met “Die Grosse Koalition”.

Ja, je hebt gelijk Jef: “If you put fences around people, you get sheep” – No Sheeping!

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Kan ik door te dromen een KMO waarderen?

Bij KMOs wordt de techniek en de methodiek van bedrijfswaardering zeer vaak verkeerdelijk begrepen èn toegepast, terwijl de onderhandelende partijen zeker niet met waarde bezig zijn maar integendeel met de vaststelling van de prijs.

Waarde en prijs zijn twee totaal afwijkende begrippen en vaststellingen. Deze vaststelling is als het ware “een open deur intrappen”.

De meest aangewezen en theoretisch juiste benadering bij de waardering van een onderneming is gebaseerd op de toepassing van de DCF (discounted cash flow) methode. Lees en analyseer hiervoor mijn eerdere Blog bijdragen.

Voor de praktische toepassing van de DCF methodiek beginnen veel KMO-ers dan meestal te zweten, te tandenknarsen en vooral te mekkeren, argumenterend dat het inschatten van rendementseisen en potentiële groei toch niet mogelijk zouden zijn. Bovendien wordt er vlugjes aan toegevoegd dat inschattingen in deze barre crisistijden toch niet betrouwbaar zouden zijn.

Tijd dus om wat intellectueel tegengas te geven en het over waarde en betrouwbaarheid te hebben.

  1. Stel, dat ik u een biljet van 100 EURO overhandig. Bent u het dan met mij eens dat de betrouwbare handelswaarde ervan 100 is? Ja of neen? Een logisch antwoord zou JA zijn, tenzij u halsstarrig zou blijven beweren dat de EURO een gigantisch bedrog is en totaal geen blijvende handelswaarde zou hebben, dus een fata morgana.
  2. Stel dat ik u als tegenprestatie voor een bepaalde dienst vergoed met 100 aandelen van een relatief jong start-up bedrijf, dat bovendien verlieslatend is en dat tracht zaken te doen in een zeer onzekere macro-economische omgeving. Zou u dan deze vergoeding aanvaarden? Ja of neen? Indien uw antwoord NEEN zou zijn, vertel ik u erbij dat het over 100 aandelen Twitter gaat. Zou u dan alsnog deze vergoeding niet aanvaarden?

Vraag: hoe werden deze TWITTER aandelen naar aanleiding van de recente beursgang gewaardeerd (cf. IPO) of na de beursgang ervan verhandeld?

Na de beursgang is easy en voor de hand liggend, daar speelt immers de logica (of onlogica) van de publieke markten.

Vooraleer tot de beursgang (IPO) en de mogelijke waarde ervan werd beslist, hebben een aantal partijen “gedroomd”.

Deze dromen gebeurden in een speciale kamer, die ik gemakshalve de “Dreaming Room” zal noemen.

In deze droom kamer werd door de aanwezige(n) luidop gedroomd o.m. over het business concept, de regionale en internationale verspreiding en gebruik, de potentiële marktaandelen, de concurrenten, de doorbraak van mobiele tools en platformen, mogelijke overnames, research en development uitgaven, etc. Het resultaat was een succesvolle beursgang, zoals u hebt kunnen merkten. Zou u vandaag nog steeds aandelen Twitter weigeren als vergoeding?

Indien uw antwoord JA zou zijn, heb ik een “gouden tip” voor u en uw team = “begin te dromen”. Pas dit toe bij het opstellen van uw business plan en zeker ook bij de waardering van uw onderneming.

In deze “droom kamer” denkt u na over de visie die u hebt voor uw onderneming, u visualiseert als het ware uw droom, vb. u wil een drukkerij activiteit beginnen of overnemen: waarom wenst u dit te doen, wie heeft er baat bij, wat gaat deze activiteit betekenen voor u en uw medewerkers, etc. Pas nadat u deze gevisualiseerde droom hebt gezien en begrepen, kunt u overgaan tot het uitschrijven van uw strategisch concept.

De manier van denken en aanvoelen, dus uw houding, van deze droom zal het succesvol verschil uitmaken.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Zijn onze KMOs succesvol?

Donderdag as. gaat het KMO-connected congres door, zie www.kmo-connected.biz.  Dit wordt een uitstekend moment om recente bevindingen van een EY onderzoek in de USA te toetsen aan onze regio mogelijkheden.

Uit dit onderzoek, “The Vital Entrepreneur” (zie http://goo.gl/14PgiQ), kwam EY tot een aantal markante bevindingen voor o.m.;

Private, dus niet beursgenoteerde, ondernemingen:

  • zijn flexibel en vaak marktonafhankelijk,
  • zijn niet aan externe kapitaalsvereisten gebonden,
  • opereren op basis van de lange termijn,
  • opereren met een focus op de beheersing van cash flow (geldstroom) en werkkapitaal,
  • kijken naar externe financiering om hun groei te financieren, onder meer via PE (private equity) en VC (venture capital),
  • groeien snel en focussen hiervoor op nieuwe markten,
  • bij groei wordt vooral naar acquisities gekeken en naar de verbetering en versterking van de kapiaalsstructuur (debt/equity verhouding).

Familiale ondernemingen daarentegen:

  • hebben een zeer groot aanpassingsvermogen,
  • hebben conservatieve groeistrategiën,
  • focussen vooral op stabiliteit en continuïteit,
  • opereren op basis van de zeer lange termijn,
  • steunen vooral op interne- en bankfinanciering.

Benieuwd of de aangekondigde vraagstellingen en stemmingen in grote lijnen ook tot deze bevindingen kunnen komen?

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Een uitstekend product maken en klanten zoeken die het willen kopen?

Deze boude uitspraak verspreidde een succesvolle Vlaamse ondernemer, die recent meermaals in het nieuws kwam, als ultieme ondernemingsstrategie.

Zoals u allen, lezen wij ook o.m. de lokale kranten en volgen wij ook de nieuwsberichtgeving op de voet.

Wat lezen wij vandaag in de financieel-economische pers over België (?):

  1. Te weinig werkenden.
  2. Kosten van vergrijzing te hoog in vergelijking met andere landen.
  3. Begrotingstekort is te hoog.
  4. Te hoge loonkosten (lasten op arbeid).
  5. Lasten op bedrijven moeten naar omlaag.
  6. Begrotingsmaatregelen zijn onvoldoende structureel.
  7. Overheidsschuld is te hoog.
  8. Grotere economische duurzame groei nodig, huidige is veel te laag en de vooropgestelde economische groei voor 2014 van 1% is onvoldoende om de werkloosheid te stoppen.
  9. België is een kleine open economie.
  10. België moet competitief zijn om te kunnen exporteren.
  11. Ingrijpende maatregelen zijn nodig om onze concurrentiekracht te verhogen.
  12. Ernstige maatregelen zijn nodig voor de verbetering van de concurrentiekracht.

Bij 12 stop ik noodgedwongen deze depressieve litanie.

Vraag: bij het opstellen van uw jaarlijkse ondernemingsbegroting (cf. budget & business planning) voor 2014 zult u “groei” moeten inplannen, alhoewel groei alleen niet zaligmakend is. Maar groei is wel een “waarde-verhogende” en dus “waarde-bepalende” factor voor uw onderneming. Hoe gaat u dit kunnen realiseren als u de bovenvermelde 12 punten in gedachten meeneemt?

Conclusie: door een uitstekend product te maken en klanten te zoeken die het willen kopen – hetzelfde alternatief is trouwens ook voor “diensten” van toepassing.

BRON: diverse nationale- en internationale actuele media.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Nieuw boek “16 Waarde-verhogende tips voor KMOs”

Eindelijk komt ons nieuw boek begin volgend jaar uit.

Wij hebben gemakshalve gekozen voor het iBooks formaat, zodat apparaten onder het iOS platform (Mac OS, iPhone & Ipad) dit zullen kunnen visualiseren.

Ook zal een pdf versie ter beschikking worden gesteld.

Alternatieven lees ik graag.

Rock on!

Johan

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Argos Mid-Market EBITDA Index met 6,7x stabiel gebleven

De Argos Mid-Market Index voor het 3de trimester van 2013 werd vandaag gepubliceerd.

Lees de bijlage op: Argos Mid-Market 20130930.

Deze index, vastgesteld op basis van de EV/EBITDA mediaan multiple, geeft de evolutie van de marktwaarde weer van niet genoteerde Europese ondernemingen.

In vergelijking met het 2de kwartaal van 2013 zijn deze marktwaarden stabiel gebleven.

 

Bron: Argos-Soditic & Epsilon Research (http://www.argos-soditic.com/en/).

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Nieuwsbrief “Waarde in Finance” – Oktober 2013

Onze gratis nieuwsbrief ”Waarde in Finance” is nu electronisch beschikbaar op ons Blog archief, zie bijlage: Newsletter 10:2013

Het thema van deze maand: “het levenslicht zien, verouderen, ziek worden en dan sterven: de levenscyclus van een onderneming”.

Eens te meer was uw commentaar en activiteit op onze Blog meer dan overweldigend.
Onze dank voor uw motiverende interesse!

Wij houden voor u de vinger aan de pols! 

Geplaatst in Waarde Creatie

Het levenslicht zien, verouderen, ziek worden en dan sterven: de levenscyclus van een onderneming (deel II).

In een vorige bijdrage verwees ik naar de “tree analogy”, in ons geval de analogie of overeenstemming met een “fruitboom”.

Nu, wat heeft een fruitboom te maken met het verouderingsproces van een onderneming en bedrijfswaardering?

Wanneer u een onderneming verwerft en dus ook moet waarderen (daar ga ik van uit), koopt u immers zeker niet enkel wat in het verleden werd gerealiseerd, maar in tegendeel, wat het huidig en toekomstig mogelijk potentieel is.

Fruit, de eetbare vruchten van een boom, is grotendeels het resultaat van het verleden in een vorige levensfase van de boom, dus van een goede oogst.

Dit geldt ook evenzeer voor de winst die een bedrijf produceert.

Dit bedrijfsresultaat, winst of fruit dus, geeft een indicatie van de zichtbare gezondheid van de boom voor een bepaald oogstjaar.  Fruit, zoals winst, is immers de beloning voor de goede oogst van het afgelopen seizoen (boekjaar voor een bedrijf).

Ook kunnen de takken en de stam van de boom worden vergeleken met de balans en de resultatenrekening van een onderneming.  Deze gestandaardiseerde cijfermatige opstellingen weerspiegelen het verleden en het heden van de gezondheid van de boom en onderneming.

Maar dit beeld is niet compleet zonder een indicatie te geven van het vermogen van de boom om in de toekomst vruchten te produceren.

Voor een bedrijf betekent dit de capaciteit om toekomstige winsten en positieve geldstromen (cash flows) te kunnen genereren.

Om het geheel in een breder perspectief te kunnen zien en de toekomstige oogstmogelijkheden van de boom te kunnen voorspellen, moet rekening worden gehouden met de helft van de boom die ondergronds is gelegen, het wortelstelsel, evenals met andere externe omstandigheden zoals regen, zon, bemesting, etc. die het verder gezond bestaan ​van de boom zouden kunnen beïnvloeden.

Een soortgelijke redenering is van toepassing bij het analyseren van de gezondheid van bedrijven.  Denk maar bv. onder meer aan niet zichtbare elementen zoals merknamen en andere immateriële vaste activa, die (nog) niet op de balans worden getoond en toch “ondergronds” in het “wortelstelsel” aanwezig zijn.

In de volgende en derde bijdrage zullen wij het hebben over de 3 belangrijke levensfasen van een onderneming.

Bron: Corporate Valuation, Prentice Hall, 2nd Edition.

Geplaatst in Waarde Creatie

Het levenslicht zien, verouderen, ziek worden en dan sterven: de levenscyclus van een onderneming (deel I).

Deze analogie is gebaseerd op een Chinees spreekwoord (生, 老, 病, 死).

In deze eerste bijdrage, als vervolg op onze eerdere Blog bijdrage- zie http://valueplan.me & Wat hebben Google en OKR te maken met het succes van uw onderneming? gaan wij in op de verouderingsfactor.

Hierover heeft Global Age Watch een omvangrijke studie gepubliceerd, zie http://www.helpage.org/global-agewatch/#!

Waar staan wij met België?

Click op http://www.helpage.org/global-agewatch/population-ageing-data/country-ageing-data/?country=Belgium, dus op plaats 24, lees vooral de samenvatting in “Overview”.

Welke gevolgen kunnen wij hieraan koppelen voor de familiale opvolging van onze KMO’s?

Meer hierover in een volgende bijdrage.

BRON: http://www.helpage.org.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Waarom duurt het vaak zo lang om uw private onderneming te verkopen?

Waarom?  Verhandelbaarheid en terugbetalingscapaciteit!

De verhandelbaarheid (verkoop) van een onderneming is afhankelijk van diverse factoren (zie ook onze eerdere Blog bijdrage van 15 september 2013), bovendien moet alles kunnen worden terugbetaald.

Bij de waardebepaling van private ondernemingen speelt vooral het begrip “verhandelbaarheid” (marketability, in het vakjargon DLOM = discount for Lack of Marketability genoemd) een belangrijke rol, m.a.w. in welke mate zijn de activa of de aandelen van de te verhandelen onderneming “verhandelbaar” of voldoende “liquide”?

Een korte opfrissing.

Waarderen is subjectief.  Evenwel, voor het uitvoeren van een doordachte bedrijfswaardering moet u toch beschikken over goede culinaire waarderingsgaven en moet u een goede tot uitstekende meester waarderingskok zijn en bovendien dient u te beschikken over minimaal de volgende culinaire kwaliteitsingrediënten (kennis en tools):

  • de “genormaliseerde” financiële gegevens van de 3 tot 5 laatste boekjaren (nuttig voor een trendanalyse en het uitvoeren van “checks & balances”),
  • voldoende macro- en micro economische informatie, kennis en inzichten (o.m. een grondige sectorkennis en zeer goede bedrijfsinformatie) om het algemene- en het specifieke bedrijfsrisico en het toekomstige groeipotentieel van de onderneming voorzichtig te kunnen inschatten,
  • (free) cash flow opbouwtechniek en kennis onder de knie te hebben om de toekomstige vrije geldstromen (cash flows) te kunnen inschatten,
  • een goede inschatting van de vereiste toekomstige investeringen in “immateriële en materiële vaste activa en de behoefte aan werkkapitaal,
  • een goed waarderingsmodel bij de hand te hebben, bij voorkeur op DCF basis en tenslotte,
  • een goede oven (verstand/brein), wat peper en zout en enig vermogen om te kunnen relativeren (zoals Warren Buffet zeer onlangs nog zei op CNBC “het blijft de moeite waard om een buitengewone prijs te betalen voor buitengewone ondernemingen”).

Wat hebben wij vandaag geleerd?

Het momentum/de duurtijd bepalend voor deze verhandelbaarheid is afhankelijk van veel factoren, maar toch zijn er drie belangrijke variabelen, die uit het gevoerde onderzoek blijken (zie artikel onderaan in bronvermelding), meer bepaald:

  • de industriesector (bv. cyclische of defensieve sectoren), 
  • de hoogte van de gewenste transactieprijs, en 
  • het tijdstip (maand/jaar) waarop de verkoop plaats heeft (wordt aangekondigd en/of dient te worden gerealiseerd).

Industriegebonden cyclische schommelingen.  Uit het onderzoek blijkt de bouwsector de langste gemiddelde verkoopperiode te hebben (circa 250 dagen).  Financiën/verzekeringen/vastgoed en industriële groepen hadden ook langere verkoopperiodes dan het gemiddelde.

Prijseffecten van de vraagprijs.  In het algemeen blijkt het gemiddelde aantal dagen om een bedrijf te verkopen toe te nemen naarmate de vraagprijs stijgt.

Seizoensgebonden invloeden: de periode van het jaar waarbij een verkooptransactie wordt geïnitieerd maakt een verschil bij het vaststellen van de verhandelbaarheid ervan.  Mogelijke verklaringen voor deze fenomenen zijn o.m. de beschikbaarheid van interim- of jaarcijfers.  Een dergelijke beschikbaarheid blijkt de transparantie van de financiële verslaggeving te beïnvloeden.

Andere factoren: uit het vermeld onderzoek is gebleken dat het BNP, de inflatie, de geldhoeveelheid, en andere demografische verklaringen de verhandelbaarheid (marketability) niet beïnvloeden.

Bron: artikel en commentaar vrij geïnterpreteerd en gebaseerd op “Business Valuation Update”, October 2013, Vol 19 No 10, “Why Do Private Firms Linger on the Selling Block?”, Marc Vianello en Paul Murray.

Geplaatst in Waarde Creatie

Is het EBITDA of EBBADABADOO?

Het acroniem “EBITDA” wordt zeer vaak, trouwens te pas en te onpas, gehanteerd in de transactiewereld (bij koop, verkoop, reorganisaties, fusies & overnames, etc.).

Maar wat stelt dit acroniem uiteindelijk voor?  Vaak weet men het niet en dan wordt maar “EBBADABADOO” gemompeld.

Dit doet mij onwillekeurig terugdenken aan de tijd van “The Flinstones” en Fred’s eureka uitroep van “JABADABADOO”!

EBITDA is de Engelstalige geheimtaal afkorting van “Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization”, in lekentaal beter bekend als “operationele geldstroom” (cash-flow).

Fred Flinstone wist evenwel van wanten en had hiervoor de uitgekiende steun en advies van zijn echtgenote “Wilmaaaaa” en zijn beste buren “Barney en Bettie”.  Heeft EBITDA dan te maken met alchemie of gewoon met basis logica?  Met basis logica dus.  Nu verder Fred Flinstone aan het woord, hit refresh!

EBITDA verwijst naar bedrijfseconomische inkomsten, onder de vorm van geldstromen (cash-flows), dus zonder de kosten verbonden aan de financiering van schulden (cost of funds, zonder de kosten verbonden aan investeringen (capital spending) en zonder belastingen (taxes).  Charlie Munger, Warren Buffet’s partner, definieerde dit eerder als “Earnings before Everything”.  EBITDA wordt dan EBE?

In de M&A (Mergers and Acquisitions) wereld wordt EBITDA vooral gebruikt als een financiële ratio of maatstaf om de geproduceerde EBITDA te verhouden tot bv. de lange termijn schulden (long-term debt).

Hoe hoger deze ratio, des te hoger de schuldgraad en dus des te hoger het aanwezige bedrijfsrisico.  Hoe lager de verhouding, hoe meer schuld aan boord kan worden genomen.

Bij bedrijfswaarderingen wordt EBITDA ook gebruikt als vuistregel (yardstick).  Zeer recente voorbeelden zijn (Bron: The Financial Times, London);

  • Loblaw (Canada) pays $12bn for pharmacy chain..The price values the pharmacy chain at 11.4 times its earnings before interest, tax, depreciation and amortisation (EBITDA).
  • Heineken boosted by Finnish drinks deal.  The deal’s 9.5 times 2012 enterprise value/ebitda is below the 13 times average for the global brewers but reflects Hartwall’s weaker position behind Carlsberg in Finland.
  • LVMH: the rabbit and the wolf.  Italy’s loss of its luxury goods makers (Loro Piana) is the French conglomerates’ gain.  The Italian cashmere brand in which LVHM has just invested €2bn for an 80 per cent stake.  Including debt, the enterprise value of €2.7bn values the Italian brand on 19 times this year’s earnings before interest, tax, depreciation and amortisation.  Granted that is steep when considering LVMH trades on a multiple of 10 times, and its peer group on 11 times.  Loro Piana’s closest peer, Brunello Cucinelli ,trades on an EV/ebitda multiple of 20 times.

Bron: NACVA: The National Association of Certified Valuators and Analysts,”Limitations of EBITDA as a Meaningful Financial Metric”.

Geplaatst in Geen categorie

Het gebruik van Acquisitie Multiples en EBITDA

Wanneer gebruikt u een multiple (veelvoud) als vuistregel bij een acquisitie en zo ja, welke en wat is de betekenis ervan?

Multiples worden bij acquisities vooral gehanteerd om het winst potentieel van de onderneming weer te geven.

Afhankelijk van de industriële sector worden hiervoor verscheidene invalshoeken gebruikt, zoals onder meer:

  1. de netto omzet,
  2. de gerealiseerde bruto marges,
  3. of ook de al dan niet “genormaliseerde” EBITDA (operationele geldstroom).

Voor al deze gevallen verwijzen deze gebruikte multiples naar het aantal jaren dat een potentiële koper redelijkerwijze mag verwachten om deze opbrengsten of geldstromen te kunnen realiseren en te mogen ontvangen. De perceptie van bedrijfsrisico (riskiness) speelt hierbij een zeer belangrijke rol.

Afhankelijk van de gewenste schuldgraad (verhouding van eigen vermogen en vreemd vermogen) en de gewenste EBITDA verhouding t.o.v. de totale schuld, worden markt multiples van 5 x EBITDA gebruikt.

Hogere multiples kunnen bekomen worden indien een aantal belangrijke factoren aanwezig zijn, o.m.:

  1. de schaalbaarheid (scalability) van het business model,
  2. de gehanteerde tactische ondernemingsstrategieën (sound strategies & tactical capabilities),
  3. de aanwezigheid van hefbomen (leverage) om het intellectueel kapitaal te exploiteren, en
  4. de aanwezigheid van synergie effecten.

De manier van presenteren van het winstpotentieel van de te acquireren onderneming is dus uitermate belangrijk en kan op de volgende manieren worden geaccentueerd:

  • situeer en begrijp vooral de bedrijfsrisico’s die de geldstromen kunnen beïnvloeden,
  • focus niet al te veel en al te lang op het gebruik van multiples via databanken, maar concentreer u in tegendeel vooral op elementen of strategiën die  het bedrijfsrisico kunnen verminderen (en dus de marktwaarde doen toenemen),
  • normaliseer de resultatenrekening en zorg voor de gewenste noodzakelijke onderbouw ervan,
  • deel uw inzichten over mogelijke synergie effecten.

Bron: Midas Nation/Midas Moments, “Rob Slee’s Comments on the Nation, 1 & 8 Juli 2013: “A Word on Acquisition Multiples” en “A Word on Presenting Benefit Streams“.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Beware of Your Inner Self

De lectuur van buitenlandse kwaliteitskranten, in mijn geval de London Financial Times (www.ft.com) , werpt vaak een broodnodige èn boeiende blik op het economisch wereldgebeuren.

Op 31 mei ll. werd een uitermate interessant economisch artikel gepubliceerd, dat leest als een studie & vakantie uitstap: het redeneren over conventioneel economisch denken en het toepassen van gangbare financiële theorieën, onder meer toegepast op de huidige “financiële crisis“, met vermelding van:

  • Eugene Fama (aka “the father of modern finance”) over “efficient market hypothesis” en zijn book “The Foundations of Finance“,
  • Harry Markowitz en zijn “Modern Portfolio Theory“.

Beide onderzoekers gaan ervan uit dat bij het beslissen tot investeren, het menselijk brein rationeel reageert in verband met de “trade-off” tussen “risk & reward” (zie Daniel Bernoulli en zijn “Utility Theory“).

Recent wetenschappelijk onderzoek in het kader van “Behavorial finance” (cf. gedragseconomie = een combinatie van psychologie en van economie en proberen te begrijpen welke fouten mensen maken met geld) wijst evenwel uit dat er niet rationeel wordt gereageerd, integendeel “we make mental shortcuts, known as heuristics, that assume as fact what is really no more than belief“).

De conclusie van het artikel: “For products that are only bought once in a lifetime, the path to better choices may be limited, there is very little learning that goes on in long-term investments“. Heuristics = “enabling a person to discover or learn something for themselves” ook “Computing proceeding to a solution by trial and error or by rules that are only loosely defined”.

BRON: Financial Times, 31 mei 2013, Beware of Your Inner Self.

 

Geplaatst in Waarde Creatie

Kissing away the Corporate Tax

In een rubriek uit de New York Times Blog van 31 mei 2013, rubriek “Economix“, worden steekhoudende argumenten aangehaald om de vennootschapsbelasting af te schaffen.

Hierdoor zou:

  1. de bedrijfseconomische efficiëntie van de ondernemingen worden verhoogd,
  2. alsmede de vermogenskosten (cost of capital) van bedrijven worden verlaagd.

De gevolgen van deze eliminatie zou kunnen worden gecompenseerd met een verhoging van de inhoudingen op de uitkering van dividenden.

Op deze manier zouden belastingen kunnen verschoven worden van de bedrijven naar de aandeelhouders ervan.

 

BRONNYTimes Kissing Away the Corporate Tax

Geplaatst in Waarde Creatie

Wordt de WAARDE van Real Madrid en Barcelona deze week zwaar aangetast?

Of een sportclub al dan niet beurs genoteerd is, steeds komen aan aantal waarde- en prijsbepalende factoren naar boven.

Op kop is “ego” bepalend voor de waarde van een voetbalclub, vooral bij vermogende eigenaars, gebaseerd op het louter het bezit van een “grote” naam.

Het internationaal zakenmagazine “Forbes” publiceert regelmatig een rangschikking van “soccer team values”, zie http://www.forbes.com/soccer-valuations/list/ en classificeert haar rangschikking op basis van:

  1. waarde van de stadium opbrengsten, zonder de hieraan verbonden schulden.
  2. de schulden verbonden aan de stadium schulden en,
  3. de EBITDA opbrengsten.

Een bijgewerkte rangschikking op april 2013, zet:

  1. Real Madrid op (1), zie  http://www.forbes.com/teams/real-madrid/ en
  2. Barcelona op (3), zie http://www.forbes.com/teams/barcelona/

Dé vraag is of de uitkomst van één van de beide UEFA halve finales van deze week waardebepalend zullen zijn, of dat eerder andere psychologische elementen een belangrijke rol zullen spelen?

Welke factoren zijn voor u waardebepalend?

Bron: Forbes Magazine, http://www.forbes.com

Geplaatst in Geen categorie

PitchBook US Middle Market EBITDA Multiples

Zeer recent publiceerde PitchBook haar 1 H 2013 Middle Market Report voor de US.

De evolutie van de “median EBITDA multiple” wordt hierbij weergegeven, zie bijlage:

Middle Market EBITDA

Over de 3 laatste jaren is de “Middle Market Deal Flow” relatief “flat” geweest.

Op basis van dit rapport voor 2012 bedraagt de equity-to-EBITDA multiple 4,0x, met een Middle Market Median Debt van 50%.

De Middle Market Median EBITDA multiple voor 2012 klokt  aldus af op 8,0x.

 

Bron: PitchBook 1 H 2013 Middle Market Report.

 

Geplaatst in Geen categorie

Argos Mid-Market EBITDA Index stabiel op 6,3x

De Argos Mid-Market Index (http://www.argos-soditic.com/en/) voor het 4de trimester van 2012 werd onlangs gepubliceerd.

Lees de bijlage op: Argos Mid-Market 20121231.

Deze index, vastgesteld op basis van de EV/EBITDA mediaan multiple, geeft de evolutie van de marktwaarde weer van niet genoteerde Europese ondernemingen.

In vergelijking met 2011 zijn de marktwaarden met 18% gedaald.

Bron: Argos-Soditic & Epsilon Research.

Geplaatst in Business planning

IMF Vooruitzichten voor 2013

Zowel bij het opstellen van begrotingen, als bij business plans en dus uiteindelijk ook voor het beoordelen van cash flow projecties (geldstromen) bij de waardering van ondernemingen, is het “in de toekomst kijken” van optisch groot belang.

Het IMF publiceerde zeer onlangs zijn “Fiscal Monitor”, vrij te downloaden op http://tinyurl.com/bw6awum.

Gebruik vooral de zoekfunctie van uw pdf lezer om in te zoemen op de diverse regio’s en landen.

Ook de “Financial Times” commentarieert in een artikel dit rapport, zie “IMF cuts 2013 global economic outlook“.

Dus CAVEAT!

Bron: World Economic and Financial Surveys, Fiscal Monitor, April 2013, Fiscal Adjustments in an Uncertain  World.

Geplaatst in Waarde Creatie

Vermogenskosten (cost of capital) in een KMO-onderneming

De vermogenskostenvoet van een onderneming is de prijs van het aan de onderneming beschikbaar gestelde vermogen.

Die vermogenskostenvoet is afhankelijk van de “prijzen” van het eigen en van het vreemd vermogen en de op “marktwaarde” bepaalde verhouding tussen het eigen en het vreemd vermogen.

Daarbij komt dat de prijs voor het vreemd vermogen fiscaal aftrekbaar is.

Op 21 maart ll. werd op de TiasNimbas Business School (Tilburg) een workshop georganiseerd rond het thema “A Cost of Capital Approach for the non-listed Valuation Practice“.

Het bepalen van een vermogenskostenvoet blijft altijd erg lastig en casus afhankelijk.

Uiteindelijk is een vermogenskostenvoet een afspiegeling van de risico’s in de gerealiseerde geldstromen.

Voor het waarderen van een onderneming is vooral relevant dat op het eigen vermogen geen terugbetalingsverplichting rust, daar waar op het vreemd vermogen vrijwel altijd een terugbetalingsverplichting rust en vaak zekerheden moeten worden verleend.

Daarom is vreemd vermogen goedkoper dan het meer risico dragende eigen vermogen.

Bron: Cost of Capital “Applications and Examples”, Shannon P. Pratt & Roger J. Grabowski, 4th Edition, John Wiley & Sons Inc.

Geplaatst in Waarde Creatie

De beurzen stijgen weer!

De Dow Jones Industrial Average noteerde gisteren op een recordhoogte van 14.447,29 punten, zie ook http://tinyurl.com/3pz4gm.

Een eventuele beursgang wordt aldus bepaald door een beslissing over de financieringskeuze van de onderneming.

De Franse Corporate Finance Newssite “Vernimmen” belichtte in de nieuwsbrief van de maand februari 2013 (http://tinyurl.com/c2l7nas) de financieringskeuze van ondernemingen met de vraag “Choix de financement: une question de caractère?”.

Hieruit blijkt dat de individuele psychologische karaktertrekken van CEO’s deels hun financieringsvoorkeuren bepalen.

Een vreemde vaststelling bij dit fenomeen is dat een aantal ondernemingen systematisch te veel met schulden gefinancierd worden, terwijl andere systematisch ondergekapitaliseerd zijn.

Uit deze studie (zie de bronvermeldingen onderaan) blijkt dat drie belangrijke elementen deze karaktertrekken voor de financieringskeuze bepalen:

  • een overmatige houding van zelfzekerheid
  • een risicoschuwe instelling
  • een agressieve houding en benadering

De zelfzekere houding geeft vaak aanleiding tot het aanwenden van vreemde middelen in de plaats van het aanwenden van eigen vermogen van de onderneming.

Bij een risico averse houding daarentegen worden schulden vermeden, wat neerkomt op het negeren van de fiscale hefboom werking die aftrekbare intresten kunnen hebben.

Een agressieve houding verbergt vaak een militair verleden of militaristische instelling, waarbij het nemen van risico’s met de realisatie van succes wordt gelijkgesteld.

Ongeveer dezelfde conclusies kunnen worden vastgesteld bij ondernemers die over acquisities beslissen.

 

Bron: Overconfidence and Early-life Experiences: The Effect of Managerial Traits on Corporate Financial Policies – Ulrike Malmendier, Geoffrey Tate and Jon Yan & Who Makes Acquisitions, CEO Overconfidence and The Market’s Reaction – Ulrike Malmendier and Geoffrey Tate.

 

Geplaatst in Business planning

Is er sprake van kredietschaarste?

Onlangs bracht de studiedienst van het VKW (Metena) een interessante nota uit over de problematiek van “Bedrijfsfinanciering” in het kader van een rondvraag bij bedrijven in verband met de perceptie die bedrijven menen vast te stellen bij de kredietverstrakking aan bedrijven door banken.

Enkele interessante en belangrijke passages en vaststellingen;

  1. De recent vastgestelde lichte daling, zowel in volume als in het aantal verstrekte kredieten, wijst vermoedelijk op een minder grote vraag door bedrijven naar kredieten, eerder dan te concluderen dat er sprake van een kredietschaarste bij banken zou zijn.
  2. Banken zijn veeleisender geworden bij het stellen van formele voorwaarden en bij het gebruik van waarborgen. Vooral KMO’s (MKB in Nederland) worden vaker met persoonlijke waarborgen geconfronteerd. Het hek is compleet van de dam voor de zogenaamde Micro ondernemingen (minder dan 10 personeelsleden) die vaak een NJET hebben te horen gekregen van hun bankier.
  3. Sterke financiële ratio’s blijken een positief bancair impact te hebben, alhoewel projectfinancieringen en financiering van kredieten op langere termijn grote zorgenkinderen blijven.
  4. Banken anticiperen op de Bazel III normen, waarbij risicowegingssystemen zwaar doorwegen.
  5. Bedrijven zoeken nu alternatieven voor hun kredietverstrekking. Crowdfunding en financiering via klanten en leveranciers worden nader onderzocht.
  6. Onderhandse obligatie-emissies, samen met de uitgifte van mini-obligaties en achtergestelde obligaties komen nu ook meer aan bod.

DE BOTTOM-LINE

Er is zonder meer een trend aanwezig naar een stevige professionalisering van het management en van de organisatiestructuren van de ondernemingen, met bijkomende eisen te stellen aangaande bedrijfsrapportering. Corporate Governance (goed en deugdelijk bestuur) structuren zijn hier niet vreemd aan.

Bron: VKW Metena Beleidsnota, december 2012.

Geplaatst in Business planning, Waarde Creatie

Werkt “Weight Watchers” ook voor u of bent u onderhevig aan “Attritie”?

Elk jaar, rond deze tijd, worden vrome wensen geuit.

Wat blijkt wat later in de dagdagelijkse realiteit?

Uitstel, gebrek aan discipline en motivatie, verwatering, gebroken beloften, etc. In het Engels “decay”.

In de medische wereld wordt het woord “attritie” (van het latijn “attritio”) geassocieerd met een “erosie” van de huid.

Dit is precies wat er gebeurt met het “weefsel” van uw onderneming en meer bepaald met uw klantenbestand en het cliënteel ervan.

De aandachtige lezer van onze Blog is ondertussen een echte “psycholoog” geworden, met “Messi-aanse” allures en heeft hiervoor de nodige remedies gevonden en geïmplementeerd. U bent immers toch ook geobsedeerd door waardecreatie?

Tijd dus voor de verklaring van wat een “customer attrition analyse” is en kan betekenen voor uw onderneming. Des te efficiënter zal deze analyse een gepaste remedie of medicijn kunnen zijn.

Twee afkortingen, of “buzz words”, vallen hierbij op:

  1. CRA of “Constant Rate Analysis” en,
  2. AAA of “Actuarial Rate Analysis”.

Waar en/of bij wie kunnen deze gegevens worden opgezocht, worden ingewonnen en worden gevonden?

  1. bij het management van uw onderneming (gebruik hiervoor enkele specifieke gerichte interviews),
  2. bij de onderneming zelf op basis van beschikbare historische gegevens en eventueel aangevuld met alternatieve data op basis van bijkomend onderzoek.

Zorg ervoor dat u zowel bij de CRA als bij AAA analyse beschikt over data van de laatste 3 tot 5 boekjaren.

Een CRA analyse kan best zelf worden uitgevoerd. Voor een AAA analyse kunt u best op een actuaris beroep doen.

 

DE BOTTOM-LINE

Pas als een CRA en/of een AAA analyse werd uitgevoerd, kunnen in eerste instantie uw omzet en andere streefdoelen worden geprojecteerd voor business plan, budgetten en gelijkaardige doeleinden.

 

Bron: Business Valuation Update (bvresources.com), February 2013, “Look at Attrition when Valuing Customer Relationships”.

Geplaatst in Geen categorie

Welke vragen stelt u als geïnteresseerde koper aan de verkoper(s)?

U wenst een bestaande onderneming over te nemen?

Na een grondige voorbereiding maakt u een eerste afspraak en ontmoet u de verkoper(s).

De volgende 5 vragen zullen u beslist helpen bij het maken van de juiste keuze.

  1. Wanneer heeft de verkoper beslist om zijn (haar) onderneming te verkopen?
  2. Hoe heeft de verkoper zijn (haar) vraagprijs bepaald en welke waarderingsmethode(n) werd hiervoor gebruikt?
  3. Wat verwacht de verkoper van de verkoop van zijn (haar) onderneming?
  4. Hoe ziet de verkoper de toekomstige groei van zijn (haar) onderneming?
  5. Zal de verkoper een “niet concurrentiebeding” clausule aanvaarden?

Bron: Inc. Magazine “5 Must-Ask questions for business buyers”